گیربکس یکی از حساسترین و گرانترین بخشهای خودرو است و در بسیاری از خودروهای چینی نیز کار کردن دقیق و مرتب آن، تاثیر کاملا مستقیم بر کیفیت رانندگی دارد. گاهی یک صدای غیر عادی، تاخیر در تعویض دنده یا حتی لرزشهای خفیف میتواند اولین هشدار برای شروع خرابی گیربکس خودروهای چینی باشد. اگر این نشانهها را نادیده بگیرید، هزینههای سنگینی به شما تحمیل خواهد شد و حتی ممکن است گیربکس را به تعویض کامل برساند. در صورتی که با علائم خرابی گیربکس، دلایل بروز این مشکلات و روشهای اصولی عیبیابی آشنا باشید، میتوانید قبل از تبدیل شدن یک ایراد کوچک به خرابی بزرگ، از آسیبهای جدی جلوگیری کنید. در ادامه تمام نکاتی که باید درباره گیربکس خودروهای چینی بدانید را بررسی میکنیم.
معرفی و آشنایی با انواع گیربکس خودروهای چینی
برندهایی مانند ام وی ام، چری، جک، لیفان، جیلی، برلیانس و فونیکس از گیربکسهای مختلفی استفاده میکنند که هرکدام ساختار، مزایا و نقاط ضعف مخصوص به خود را دارند. به همین دلیل شناخت نوع گیربکس، اولین قدم برای تشخیص صحیح خرابی گیربکس و انتخاب روش مناسب تعمیر است.
در خودروهای چینی معمولاً سه نوع گیربکس اتوماتیک بیشترین کاربرد را دارند. هر کدام از این سیستمها رفتار متفاوتی در زمان رانندگی داشته و علائم خرابی آنها نیز یکسان نیست.
- CVT یا گیربکس ضریب متغیر پیوسته که در بسیاری از مدلهای ام وی ام، چری و لیفان دیده میشود. در این نوع گیربکس خبری از دندههای ثابت نیست و انتقال قدرت توسط پولی و CVT Belt انجام میشود.
- DCT یا گیربکس دوکلاچه که بیشتر در محصولات جدید چری، فونیکس و برخی خودروهای جک استفاده شده است. سرعت تعویض دنده در این گیربکس بالا است اما حساسیت زیادی نسبت به نحوه رانندگی دارد.
- Automatic Transmission یا AT که همان گیربکس اتوماتیک سنتی با مبدل گشتاور یا توربین گیربکس است و دوام مناسبی دارد، البته به شرطی که سرویسهای دورهای آن به موقع انجام شود.
در بسیاری از خودروها نیز نمونههای AMT دیده میشود که ساختاری بین گیربکس دستی و اتوماتیک دارند، اما سهم آنها در بازار ایران کمتر است.
تفاوت علائم خرابی گیربکس CVT، DCT و AT
هرچند بسیاری از علائم خرابی گیربکس اتوماتیک در تمام مدلها مشابه هستند، اما برخی نشانهها مختص هر نوع گیربکس است.
در گیربکسهای CVT معمولاً کاهش شتاب، بالا رفتن دور موتور بدون افزایش سرعت، علائم خرابی تسمه گیربکس CVT، علائم خرابی فولی گیربکس CVT و زوزه ممتد از مهمترین نشانههای خرابی محسوب میشوند.
در گیربکسهای DCT بیشتر با خرابی کلاچ گیربکس، لرزش هنگام حرکت اولیه، تاخیر در تعویض دنده و داغ شدن بیش از حد مجموعه کلاچ روبهرو میشویم. همچنین علائم خرابی کلاچ گیربکس DCT معمولاً با تقههای شدید و مکث در شروع حرکت همراه است.
اما در گیربکسهای AT بیشتر خرابی Solenoid Valve، افت فشار روغن، خرابی توربین گیربکس و کاهش کیفیت Transmission Fluid باعث ایجاد مشکل میشود.
مهمترین علائم خرابی گیربکس خودروهای چینی
معمولاً گیربکس قبل از خرابی کامل، علائمی از خود نشان میدهد. توجه به این نشانهها باعث میشود هزینه تعمیر گیربکس خودرو چینی به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند. در بسیاری از خودروهای چینی مشاهده شده که رانندگان پس از بیتوجهی به همین علائم ساده، ناچار به تعمیرات اساسی یا حتی تعویض گیربکس شدهاند. به همین دلیل بررسی دورهای وضعیت گیربکس اهمیت زیادی دارد. مهمترین نشانه های خرابی گیربکس ماشین چینی در ادامه آمدهاند.
- تقه زدن گیربکس در زمان حرکت
- تقه زدن گیربکس در شروع حرکت
- تقه زدن گیربکس در دنده عقب
- دیر عوض شدن دنده اتوماتیک
- علت گاز هرز خوردن ماشین اتومات و افزایش دور موتور بدون شتاب
- افت شتاب ماشین
- لرزش گیربکس اتوماتیک
- صدای غیرعادی گیربکس اتوماتیک
- علت زوزه کشیدن گیربکس
- داغ شدن گیربکس اتوماتیک
- بوی سوختگی روغن گیربکس
- نشتی روغن گیربکس اتوماتیک
- روشن شدن چراغ گیربکس
- روشن شدن چراغ چک
- گیر کردن گیربکس روی یک دنده
- جا رفتن دنده عقب با ضربه
صدای زوزه و تقتق گیربکس نشانه چیست؟
صدای زوزه معمولاً نشاندهنده کاهش کیفیت Transmission Fluid، خرابی بلبرینگها، ساییدگی پولیها یا کاهش فشار روغن گیربکس است. در مقابل، صدای تقتق بیشتر به خرابی شیرهای برقی یا همان Solenoid Valve، ایراد در سلکتور گیربکس یا آسیب دیدن مجموعه کلاچ مربوط میشود.
در بعضی مدلها مانند خرابی گیربکس ام وی ام X22 یا خرابی گیربکس چری آریزو 5، این صداها در مراحل اولیه تنها هنگام شتابگیری شنیده میشوند، اما در صورت بیتوجهی به مرور دائمی خواهند شد. اگر در زمان تعمیر نیاز به قطعات تخصصی مانند خرید سلکتور گیربکس جک یا سایر قطعات گیربکس وجود داشته باشد، انتخاب نمونههای استاندارد اهمیت زیادی در عملکرد نهایی گیربکس خواهد داشت.
دلایل تقه زدن گیربکس خودروهای چینی
یکی از رایجترین مشکلات در گیربکس خودروهای چینی، تقه زدن هنگام حرکت یا تعویض دنده است. این مشکل همیشه به معنی خرابی کامل گیربکس نیست، اما بیتوجهی به آن میتواند خسارتهای سنگینی ایجاد کند. گاهی تنها تعویض روغن یا تنظیم گیربکس مشکل را برطرف میکند و گاهی نیز قطعات داخلی آسیب دیدهاند. بنابراین تشخیص دقیق علت، اهمیت بسیار زیادی دارد. از مهمترین دلایل خرابی گیربکس خودروهای چینی که باعث تقه زدن میشوند میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- کاهش کیفیت یا کم شدن روغن گیربکس
- استفاده نکردن از روغن مناسب گیربکس خودروهای چینی
- خرابی Solenoid Valve
- کاهش فشار روغن گیربکس
- ایراد در توربین گیربکس
- خرابی دسته موتور
- خرابی مجموعه کلاچ در گیربکسهای DCT
- خرابی یا تنظیم نبودن سلکتور گیربکس
- ایراد در واحد کنترل الکترونیکی گیربکس
در زمان سرویسهای دورهای، بررسی وضعیت روغن و رعایت نکات تعویض روغن گیربکس ماشینهای چینی نقش مهمی در افزایش عمر گیربکس دارد.
علت لرزش خودرو هنگام تعویض دنده
لرزش خودرو هنگام تعویض دنده یکی از نشانههایی است که بسیاری از رانندگان آن را با خرابی موتور اشتباه میگیرند؛ در حالی که در بسیاری از مواقع، منشأ اصلی این مشکل گیربکس خودروهای چینی است. اگر این لرزش تنها در زمان تغییر دنده یا شروع حرکت احساس شود، بهتر است گیربکس هرچه سریعتر توسط متخصص بررسی شود؛ زیرا ادامه رانندگی با این شرایط میتواند به قطعات داخلی آسیب بیشتری وارد کند.
شدت لرزش معمولاً به نوع گیربکس، میزان خرابی و شرایط رانندگی بستگی دارد. برای مثال در گیربکسهای DCT، فرسودگی کلاچها بیشتر باعث لرزش میشود، اما در گیربکسهای CVT کاهش فشار روغن یا خرابی مجموعه پولی و تسمه میتواند عامل اصلی باشد.
در صورتی که این موارد را تجربه و نیاز به تعویض قطعات پیدا کردید، استفاده از قطعات ماشین چینی با کیفیت و استاندارد، احتمال تکرار خرابی مربوط به لرزش خودرو هنگام تعویض دنده را به حداقل میرساند.
گیربکس خودرو چگونه عیبیابی میشود؟
عیبیابی اصولی، مهمترین مرحله قبل از هرگونه تعمیر گیربکس خودروهای چینی است. بسیاری از ایرادها ظاهری مشابه دارند، اما منشأ آنها کاملاً متفاوت است. به همین دلیل تعمیرکار حرفهای تنها بر اساس علائم ظاهری تصمیمگیری نمیکند و مجموعهای از تستهای تخصصی را انجام میدهد.
در فرآیند عیب یابی گیربکس خودروهای چینی، تعمیرکار ابتدا سطح و کیفیت روغن گیربکس را بررسی کرده و سپس با انجام تست جادهای، عملکرد گیربکس را در شرایط مختلف ارزیابی میکند. در ادامه، خودرو به دستگاه دیاگ متصل میشود تا خطاهای ثبتشده بررسی شوند. در صورت نیاز، عملکرد Solenoid Valve، فشار روغن، Transmission Cooler، سلکتور گیربکس و همچنین وضعیت کلاچ یا CVT Belt نیز کنترل میشود تا علت اصلی خرابی با دقت مشخص شده و از تعویض غیرضروری قطعات جلوگیری شود.
اگر خودرو در حالت اضطراری یا Limp Mode قرار گرفته باشد، معمولاً سیستم برای جلوگیری از آسیب بیشتر اجازه تعویض دنده عادی را نمیدهد. در این شرایط ادامه رانندگی توصیه نمیشود. در خودروهای چینی، هنگام نیاز به خرید گیربکس ام وی ام بهتر است قطعه از فروشگاه معتبر و متناسب با مدل خودرو و شماره فنی آن انتخاب شود.
چگونه از خرابی زودهنگام گیربکس جلوگیری کنیم؟
بیشتر مشکلات گیربکس، نتیجه استفاده نادرست یا بیتوجهی به سرویسهای دورهای هستند. رعایت چند نکته ساده میتواند عمر گیربکس را به شکل قابل توجهی افزایش دهد و احتمال خرابی گیربکس خودروهای چینی را کاهش دهد. راهکارهای مهم برای جلوگیری از خرابی به صورت زیر هستند.
- استفاده از روغن استاندارد و مناسب هر خودرو
- تعویض بهموقع روغن و فیلتر گیربکس
- جلوگیری از شتابگیری و ترمزهای ناگهانی
- گرم شدن خودرو پیش از رانندگی سنگین
- بررسی دورهای سیستم خنککننده یا Transmission Cooler
- رفع سریع نشتی روغن
- انجام سرویسهای دورهای در مراکز تخصصی
- استفاده از قطعات اصلی هنگام تعمیر
در برخی مدلهای جیلی نیز در صورت آسیب جدی، استفاده از گیربکس کامل جیلی استاندارد و اورجینال، عملکرد خودرو را به حالت اولیه بازمیگرداند.
هزینه تعمیر گیربکس خودروهای چینی
یکی از اولین ابهاماتی که پس از مشاهده علائم خرابی گیربکس مطرح میشود، هزینه تعمیر است. واقعیت این است که نمیتوان مبلغ ثابتی برای هزینه تعمیر گیربکس ماشین چینی اعلام کرد؛ زیرا عوامل مختلفی روی قیمت نهایی تاثیر میگذارند.
نوع گیربکس، شدت خرابی، مدل خودرو، قیمت قطعات، نیاز یا عدم نیاز به باز کردن کامل گیربکس و زمان مورد نیاز برای تعمیر، همگی در تعیین هزینه نقش دارند. برای مثال، تعمیر یک ایراد جزئی در سیستم برقی گیربکس با بازسازی کامل مجموعه داخلی تفاوت قابل توجهی از نظر هزینه خواهد داشت.
چک لیست بررسی خرابی گیربکس انواع خودروهای چینی
اگر احساس میکنید عملکرد گیربکس خودرو مانند گذشته نیست، بررسی چند مورد ساده میتواند دید اولیه مناسبی از وضعیت آن به شما بدهد. البته این چک لیست جایگزین عیبیابی تخصصی نیست، اما کمک میکند علائم اولیه را زودتر تشخیص دهید. بنابراین حتما هر چند وقت یک بار این موارد را بررسی کنید.
| مورد بررسی | وضعیت (✓ / ✗) | توضیح در صورت مشاهده |
| وجود تقه هنگام تعویض دنده | ☐ | ایراد در گیربکس یا سیستم کنترل آن |
| لرزش غیر عادی خودرو | ☐ | خرابی کلاچ، توربین گیربکس یا دسته موتور |
| زوزه یا صدای غیرطبیعی گیربکس | ☐ | کاهش کیفیت روغن یا فرسودگی قطعات داخلی |
| تاخیر در حرکت خودرو پس از قرار دادن دنده | ☐ | کاهش فشار روغن یا خرابی شیرهای برقی |
| گاز هرز خوردن خودرو | ☐ | خرابی گیربکس |
| روشن شدن چراغ چک یا چراغ گیربکس | ☐ | نیاز به بررسی با دستگاه دیاگ و عیبیابی تخصصی |
| بوی سوختگی روغن گیربکس | ☐ | نشانه داغ شدن بیش از حد یا افت کیفیت روغن |
| نشتی روغن از زیر خودرو | ☐ | خطر آسیب جدی به گیربکس |
| داغ شدن بیش از حد گیربکس | ☐ | خرابی سیستم خنککننده یا کیفیت نامناسب روغن |
| افت محسوس شتاب خودرو | ☐ | لغزش کلاچ، خرابی CVT یا مشکلات داخلی گیربکس |
سوالات متداول
- مهمترین علت خرابی گیربکس خودروهای چینی چیست؟
استفاده از روغن نامناسب، تاخیر در سرویسهای دورهای، رانندگی پرفشار، داغ شدن بیش از حد گیربکس و بیتوجهی به علائم اولیه از مهمترین دلایل خرابی گیربکس خودروهای چینی هستند.
- آیا رانندگی با چراغ گیربکس روشن خطرناک است؟
بله. روشن شدن چراغ گیربکس یا چراغ چک میتواند نشاندهنده وجود خطا در سیستم انتقال قدرت باشد و ادامه رانندگی ممکن است باعث افزایش خسارت شود.
- عمر گیربکس خودروهای چینی چقدر است؟
در صورت استفاده از روغن استاندارد، سرویسهای منظم و رانندگی صحیح، گیربکس بسیاری از خودروهای چینی میتواند بیش از ۲۰۰ هزار کیلومتر نیز عملکرد مناسبی داشته باشد.
